Ông bà, cha mẹ tôi đều đã có thời gian rất dài gắn bó với nghề trồng lúa. Khi còn là học sinh cấp 1 và cấp 2, tôi cũng may mắn được trải nghiệm cuộc sống nghề trồng lúa cùng với gia đình của mình. Thời đó tôi thấy việc làm lúa thật cực khổ, đó là quá trình khá vất vả. Nó bắt đầu từ lúc ngâm ủ giống, xử lý đất sau thu hoạch, rồi gieo trồng, chăm sóc cây lúa, nhổ cỏ, trị sâu bệnh và thu hoạch. Bởi vậy, nếu bạn cảm nhận được một quá trình dài từ lúc gieo hạt cho đến lúc thành hạt cơm trên bàn, bạn sẽ vô cùng quý chúng. Nó luôn là một bài học sâu sắc về tính cần kiệm, tôn vinh sự lao động để truyền đạt cho con cháu chúng ta.

Cánh đồng lúa tại kinh G khu vực Cái Sắn Cần Thơ

Thời đó, việc làm Nông vẫn chủ yếu dựa vào sức lao động là chính. Bạn phải ngâm hạt giống ở dưới sông, rãnh mương hoặc trong một cái bồn nước. Sau đó, đó bạn ủ giống trong cái bạt để nó lên mộng. Việc chuẩn bị đất gieo trồng cũng khá vất vả, lúc ấy đa số các gia đình chỉ trồng có 2 vụ, nhưng năm đầu thập niên 90, tôi còn thấy ông bà mình chỉ trồng đúng 1 vụ, 1 vụ còn lại là để mọc tự nhiên khi lũ về. Sau khi lũ đi, đồng ruộng có nhiều đất phù sa, tuy nhiên vẫn còn nhiều gốc lúa xen kẽ nhiều cây cỏ. Để có thể gieo hạt, thì dân sẽ cày ruộng bằng cái cày được kéo bởi những con trâu, con bò. Việc xạ lúa thường được Nông dân dùng những cái thúng nhỏ có dây quàng đeo vào vai và dùng tay bốc lúa để rải đều trên mặt ruộng. Thường việc gieo giống bằng tay như thế khiến lúa mọc không đều, chỗ dày chỗ thưa, do đó Nông dân phải nhổ mạ ở chỗ dày và cấy mạ vào chỗ thưa. Qúa trình chăm sóc cũng khá vất vả, bạn phải thăm đồng thường xuyên, nhổ cỏ dại, bắt ốc, xả nước/dẫn nước vào ruộng. Chỉ riêng việc xả nước/dẫn nước vào ruộng cũng khá là “tự nhiên” vì thời đó máy bơm, hệ thống thủy lợi chưa phổ biến như bây giờ .v.v. Thời gian đầu, Nông dân cũng không dùng nhiều thuốc trừ sâu trừ cỏ như bây giờ. 

Rồi việc thu hoạch lúa cũng khá vất vả, gia đình tôi cũng như nhiều gia đình khác phải thuê người dân xứ khác đến cắt lúa. Thời đó người Khơmer họ chuyên làm việc này. Họ làm việc rất siêng năng và nhiệt tình. Mùa thu hoạch rơi vào mùa khô thì có thể đưa máy xuất lúa ở trên cánh đồng, thả rơm ngay tại đó rồi sau đó dùng rơm để đốt đồng hoặc có thể đánh luống để trồng dưa hấu, dưa gang, dưa leo.v.v. Mùa thu hoạch lúa mà có nước lũ thì sau khi cắt lúa phải chở lúa về bằng xuồng để nó trên bãi đất cao, sau đó mới tuốt lúa. Rơm có thể tận dụng để làm nấm rơm hoặc nguyên liệu đốt bếp nấu ăn. Thời đó, tôi đã gây ra hỏa hoạn vì nghịch đống rơm. Việc phơi lúa khá vất vả, nắng đã đành, mà gặp mùa mưa thì thôi, cứ cào ra cào vô, phủ bạt… Nhiều lúc thấy cha mẹ muốn rơi nước mắt vì mưa lớn không kịp kéo lúa vào. Nhiều lúc, mưa nhiều ít nắng, lúa lên mộng bán không được hoặc bán với giá rất thấp. Đó là những cảm xúc thật sự khó quên khi chứng kiến sự khó nhọc và lao tâm của ba má mình lúc ấy.

Đó thật sự là những kỷ niệm hết sức đáng nhớ của tôi thời con trẻ. Có lẽ chính vì lý do ấy, mà bây giờ tôi rất quý những hạt cơm, hạt gạo, hạt lúa. Và tôi cũng học theo ông bà, cha mẹ của mình, luôn dạy con cháu phải biết quý trọng bữa cơm gia đình. Vì từng là người làm lúa, nên tôi thường chọn loại gạo ngon để nấu cơm nếu tôi là người mua gạo. Sau này gia đình tôi có dùng gạo ST25 Lạc Việt, thật sự gạo này nấu cơm ăn rất ngon và nhiều chất dinh dưỡng. Thích nhất là độ dẻo, mùi thơm và rất lâu thiu. Ăn cơm cháy thì còn tuyệt vời hơn. Bữa cơm người Việt đã có nhiều thay đổi, từ việc ăn đủ no nay chú trọng nhiều hơn đến dinh dưỡng và sức khỏe.

Những cánh đồng lúa hiện tại đã khác những năm thập niên 90

Từ vài năm trở lại đây, Việt Nam là nước xuất khẩu gạo đứng hàng đầu thế giới. Gạo Việt Nam với những giống lúa mới, cách thức canh tác mới đã bắt đầu được bán sang Nhật, đủ tiêu chuẩn vào thị trường châu Âu, để bán cho người chứ không còn là thứ lương thực rẻ, chỉ để chăn nuôi hoặc về các nước nghèo. Người trong nước có thể không thấm điều này, nhưng khi sống ở nước ngoài, bước vào siêu thị nào cũng chỉ thấy gạo Thái, gạo Ấn Độ, gạo Nhật thì sự xuất hiện của hạt gạo Việt Nam cũng đủ khiến rưng rưng trong lòng. Dù còn khép nép ở một góc siêu thị nào đó, hoặc hầu hết tại các siêu thị do người Việt Nam làm chủ nhưng điều này không ngăn cản hy vọng. Tôi cũng như bạn, hy vọng một ngày nào đó Gạo Việt mình sẽ phổ biến trên khắp Thế Giới. 

Hãy cho biết cảm nhận của bạn về bài viết này nhé, nếu bạn thấy có thông tin gì hữu ích cho người khác, đừng ngần ngại chia sẻ nó với bạn bè và người thân của mình nhé!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here